Καλοκαιρινές σκέψεις για την ραστώνη της παιδείας μας

Γράφει ο Γεώργιος Νικ. Σχορετσανίτης

Κάθε φορά που γράφω ένα άρθρο και ξεδιπλώνω σε αυτό κάποιες προσωπικές σκέψεις μου, όπως αυτές διαμορφώθηκαν μετά από τις τόσες δεκαετίες εμπειριών, βιωμάτων, γνώσεων, διαβασμάτων, επίσκεψης αναρίθμητων ξένων τόπων και τόσων άλλων διαχρονικών ερεθισμάτων, αναρωτιέμαι την συνέχεια των άρθρων, πού συγκεκριμένα απευθύνονται και τι αντίκτυπο έχουν. Φυσικά όλα αυτά ενέχουν κάποια δόση ματαιοδοξίας και δεν οδηγούν όπως είναι ευνόητο σε απαντήσεις. Κι ούτε χρειάζεται άλλωστε αφού η συγγραφή είναι καθαρά προσωπική άποψη και ανάγκη. Οι λεπτομέρειες αυτές προφανώς και θα απασχολούν όλους τους εμπλεκομένους σε αυτή τη διαδικασία.

Αλλά τελικά τί ακριβώς εξυπηρετεί η αρθρογραφία που φιλοξενείται σε όλες τις έντυπες εφημερίδες αλλά και τις ηλεκτρονικές τους εκδόσεις, όπως και εκείνες των άλλων ιστοσελίδων; Παραδοσιακά, κάθε εφημερίδα τις προηγούμενες δεκαετίες προσέφερε διάφορες απόψεις και κείμενα αρθρογράφων της με ποικίλα θέματα που άπτονταν των ενδιαφερόντων και αγωνιών του καθενός εξ’ αυτών. Όμως τα τελευταία χρόνια γινόμαστε μάρτυρες του γεγονότος ότι ο αριθμός των αναγνωστών ολοένα και μειώνεται. Άλλη μια σοβαρή παρατήρηση επ’ αυτού του θέματος είναι ότι οι πιο πολλοί πολίτες δεν αφιερώνουν χρήμα ούτε χρόνο σε εφημερίδες που αντηχούν απόψεις αντίθετες ή πεποιθήσεις διαφορετικές από αυτές που βαίνουν παράλληλα με τα δικά τους πιστεύω, κάτι που όμως παραπέμπει στο συμπέρασμα ότι η όποια κριτική αποτίμηση από πλευράς τους είναι μάλλον ανύπαρκτη. Με απλά λόγια διαβάζουν την εφημερίδα που αγοράζουν όχι για να πληροφορηθούν ότι έγινε στο περιβάλλον τους και είναι άξιο να αναφερθεί, ή κάπου μακρύτερα, αλλά απλώς για να επιβεβαιώσουν τις όποιες βεβαιότητες και πολιτικές εμμονές τους οι οποίες είναι βρίσκονται μακράν της όποιας έννοιας γύρω από το επίμαχο ζήτημα της κριτικής σκέψης. Αναπόφευκτα αυτό οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο αριθμός των αναγνωστών συγκεκριμένων κομματικών εφημερίδων που λειτουργούν ως επίσημα όργανά τους, απεικονίζει ειδικότερα και τον τρόπο σκέψεώς τους.

Όλα αυτά όμως δεν θα πρέπει να μας ξενίζουν γιατί έχουν τις ρίζες τους πολύ βαθιά και μακρυά από χρονικής σκοπιάς. Στα πρώτα στάδια, συγκεκριμένα, του εκπαιδευτικού μας συστήματος το οποίο ουδόλως ενδιαφέρεται να δώσει στις μικρές ψυχές όχι την κριτική σκέψη, αλλά απλώς την απομνημόνευση, όχι την ανθρώπινη συμπεριφορά αλλά το προσωπικό όφελος έναντι οιουδήποτε τιμήματος. Να τελειώσει, τουτέστιν, τις πρώτες βαθμίδες και να καταφέρει να εισαχθεί σε κάποιο τμήμα ενός πανεπιστημιακού ιδρύματος με την γνωστή πάντοτε συνέχεια. Ποιος, λοιπόν, υπουργός παιδείας μεταπολεμικά κατάφερε να παρακάμψει αυτήν την παρακμή η οποία αναμφίβολα βαίνει στο ίδιο μήκος κύματος με εκείνο των ιδιωτικών φροντιστηρίων, μέχρι τις μέρες μας, και το οποίο στην πραγματικότητα απλώς αδιαφορεί για την υψηλής ποιότητας δημόσια εκπαίδευση, ενώ ταυτόχρονα φροντίζει να ‘μειώσει’ την ανεργία των εκπαιδευτικών αφήνοντάς τους στον ιδιωτικό τομέα, τη στιγμή που υπάρχουν τόσες κενές θέσεις στα δημόσια σχολεία ελεύθερες και χωρίς διορισμούς; Να μεταλαμπαδεύσουν στους νέους ότι οφείλουν να ακούνε, να μαθαίνουν και να σέβονται την αντίθετη άποψη χωρίς εμμονές, αντεγκλήσεις και διαπληκτισμούς, να μοιράζονται με τους άλλους τις δυσκολίες, τις χαρές και τη συντροφιά, να μετέχουν στα κοινά όπως μας άφησαν παρακαταθήκη οι αρχαίοι πρόγονοί μας, με σοβαρότητα και επιχειρήματα. Να αρέσκεται ο μικρός μαθητής στην άμιλλα, να επαινεί την αριστεία και όχι να στρέφεται στην πολυποίκιλη καθήλωση προς τα κάτω όλων. Απλά πράγματα αλλά τόσο δύσκολα, σαν τον καλοκαιρινό καύσωνα που ενέσκηψε εδώ και μέρες. Το σχολείο χρόνια τώρα κατάντησε πάρεργο και κανένας υπουργός ή πολίτης δείχνει να ενδιαφέρεται για τις κοινωνικές επιπτώσεις αυτής της πολιτικής συμπεριφοράς, μοναδικής εξ’ όσων γνωρίζω παγκοσμίως! Ποια κριτική θα μπορούσαμε άραγε να κάνουμε επάνω σε αυτό το θέμα; Στις όποιες συζητήσεις μας ή έστω στα άρθρα μας στις εφημερίδες; Και για να πάμε λίγο παρακάτω, σε ποια ξένα πανεπιστήμια κυριαρχούν στις εισόδους τους τα γνωστά τραπεζάκια με τις κομματικές νεολαίες και τον γνωστό τους ρόλο, τα οποία ούτε η παρούσα κυβέρνηση κατάφερε να εξοστρακίσει παρά τις μεγαλεπήβολες κάποτε δηλώσεις της;

Δυστυχώς αυτή κατάντησε να είναι η αποστολή του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Όλα τα άλλα είναι για τους αφόρητα αφελείς!