Κριτική στο βιβλίο του Μπάμπη Δ. Δεληλίγκα

Πολύπλευρη και πολυάσχολη προσωπικότητα, καθώς και ανήσυχο πνεύμα ο γράφων, γόνος πολιτικών και κοινωνικών φορέων, όντας και ο ίδιος δημοτικός και νομαρχιακός παράγοντας, με αξιόλογη πορεία και δραστηριότητες “αμφότεροι” βαδίζοντας επάξια στα χνάρια τους, δεν θα μπορούσε παρά να μας παραδώσει ένα πόνημα, κόσμημα ιδιωτικής και δημόσιας βιβλιοθήκης, ικανοποιώντας και τον πιο απαιτητικό μελετητή ιστορίας, λάτρη του παρελθόντος ή φανατικό συλλέκτη, αποτίοντας έτσι φόρο τιμής κι ευγνωμοσύνης στους προγόνους του, που αγωνίστηκαν με σθένος και παλμό – σαν άλλοι Αντύπες, κυρίως σε αγροτικά ζητήματα – για τη βελτίωση του επιπέδου ζωής και συνθηκών εργασίας, προσφέροντας τα μέγιστα στο κοινωνικό σύνολο.
Γεγονός που τιμά υπερβολικά και τον ίδιο, που επωμιζόμενος ένα “όνομα βαρύ σαν ιστορία”, κάνει το παν για τη διατήρηση και διαιώνισή του, φυλάγοντάς το σαν κόρη οφθαλμού.
Άριστα δομημένο το σπάνιο, πολύτιμο και πλούσιο υλικό, κυρίως το φωτογραφικό, αντικατοπτρίζει θαυμάσια ένα σκηνικό – ντεκόρ παρωχημένης, πλην ανεπανάληπτης κι αναντικατάστατης εποχής μ’ όλα τα συναφή της αξεσουάρ που την απαρτίζουν – πλούσιες και πολυποίκιλες φορεσιές και κουστούμια – στιγμές καθημερινής κι εορταστικής ενασχόλησης, ταξιδεύοντας σε έναν κόσμο ονειρικό, όπου δέσποζε το αγνό, το ανόθευτο, η αξιοπρέπεια, η μπέσα στη φιλία, η ευγένεια ψυχής, η αρχοντιά, η αλληλεγγύη και τόσα άλλα που πλαισιώνουν έναν καθωσπρεπισμό, με σεβασμό στον ιερωμένο, τον μεγαλύτερο, τον ανήμπορο, επικεντρωμένα πρωτίστως στο τρίπτυχο “πατρίς, θρησκεία, οικογένεια” που είχαν “περί πολλού”.
Πράγμα σπάνιο βέβαια για τα δεδομένα της υλιστικής, τεχνολογικής και ρομποτικής εποχής μας, βασισμένης σε κακέκτυπα ξενόφερτα δάνεια, που αλλοιώνουν το παλιό “κατεστημένο”, το αγνό ή αλώβητο της φυλής μας, τα ιερά και τα όσια, προβάλλοντας ξένα πρότυπα.
Συνυφασμένο δε το όλο εγχείρημα με τις τεράστιες προσπάθειες βελτίωσης, εξομάλυνσης και αποκατάστασης συνθηκών διαβίωσης σ’ όλα τα δρώμενα της εποχής, σε μεταφέρει άμεσα στο όλο κλίμα, όπου παραδέχεσαι, θαυμάζεις και όχι μόνο, πάλι την αγωνιστικότητα, λεβεντιά αξιόλογων πρωταγωνιστών, μπροστάρηδων κινημάτων κι αν μη τι άλλο συγκινείσαι και αναλογίζεσαι πόσο βαθιά και προηγμένα μπορεί να σκέπτονταν και να ενεργούσαν σε δύσκολες μάλιστα στιγμές και με πρωτόγονα σχεδόν τεχνολογικά μέσα, χαράζοντας τέτοιες πορείες.
Δεν υπάρχει πιο αξιοπρεπές και μεγαλειώδες από ένα τέτοιο εγχείρημα, που και τους ίδιους ανεβάζει και τον τόπο ωφελεί, και προωθεί, αλλάζοντας έτσι, προς το καλύτερος, το “Ιστορικό γίγνεσθαι” και ειλικρινά, λογικά σκεπτόμενος, δεν μπορεί παρά να βγάλεις το καπέλο.
Και συγκινημένος από τέτοια δρώμενα – φάσεις ζωής – και τέτοιες φυσιογνωμίες, δεν μπορεί παρά θαυμάζοντας το μεγαλείο ψυχής, να αισθανθείς δέος. Και ατενίζοντας το γαλήνιο ή σπινθηροβόλο βλέμμα τους νιώθεις πως κωλύεσαι ν’ αγγίξεις τη μορφή τους – έστω και στο χαρτί – από φόβο μην τυχόν και τσαλακώσεις ή σπιλώσεις τη μνήμη τους – καθαρή ιεροσυλία! – και χαθεί όλη η μαγεία και αρμονία του μακρινού – ένδοξου παρελθόντος, διαταράσσοντας τις ισορροπίες πάλης και προσφοράς στα κοινωνικά θέματα που υπερασπίστηκαν, βάζοντας επάξια την ανεξίτηλη σφραγίδα τους στα σημαντικότερα γεγονότα, που απασχόλησαν τον τόπο, στις μέρες τους, δίνοντας τον καλύτερο εαυτό τους.
Κική Βαΐου Γκούμa