Μητσοτάκης από τη ΔΕΘ: «Μέρισμα ανάπτυξης για όλους»

Ένα εκτεταμένο πακέτο οικονομικών και κοινωνικών παρεμβάσεων με ορίζοντα εφαρμογής από το φθινόπωρο του 2026 έως και το 2029 παρουσίασε από το βήμα της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην αύξηση των διαθέσιμων εισοδημάτων και στη μείωση των φορολογικών βαρών.

Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε το συνολικό σχέδιο «Συμφωνία Προόδου και Ευημερίας», υποστηρίζοντας ότι η θετική πορεία της ελληνικής οικονομίας πρέπει πλέον να μεταφραστεί σε απτά οφέλη για τους πολίτες. Όπως ανέφερε, στόχος της κυβέρνησης είναι η ανάπτυξη να επιστρέφει στην κοινωνία ως εισοδηματικό και κοινωνικό μέρισμα, χωρίς να διακυβεύεται η δημοσιονομική σταθερότητα.

Οι ανακοινώσεις αφορούν ένα ευρύ φάσμα πολιτών. Από τους συνταξιούχους και τους δημοσίους υπαλλήλους έως τους ιδιωτικούς υπαλλήλους, τους αγρότες, τους ελεύθερους επαγγελματίες, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τις οικογένειες με παιδιά.

Παράλληλα, σημαντικό μέρος των εξαγγελιών αφορά το στεγαστικό ζήτημα, με την κυβέρνηση να προαναγγέλλει νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου 3», ύψους 2 δισ. ευρώ, αλλά και αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ για τους μικρούς οικισμούς.

Οι 12 βασικές παρεμβάσεις

Στον πυρήνα των ανακοινώσεων βρίσκονται 12 μέτρα που αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών.

Πρώτο είναι η σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις στην περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη. Η κατάργηση θα εφαρμοστεί από το 2027 στην ελληνική περιφέρεια και από το 2029 στην Αττική, με συνολικό κόστος που υπολογίζεται στα 82 εκατ. ευρώ.

Δεύτερη σημαντική παρέμβαση είναι η αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των τεκμηρίων για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Για τους συνεπείς επαγγελματίες προβλέπεται απαλλαγή από τις προσαυξήσεις που προκύπτουν με βάση τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία προσωπικού. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, από τη συγκεκριμένη αλλαγή αναμένεται να ωφεληθούν περισσότεροι από 155.000 επαγγελματίες.

Τρίτο μέτρο είναι η σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα. Η μείωση θα γίνεται κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες ετησίως, με στόχο η προκαταβολή να περιοριστεί τελικά στο 50%, από 80% σήμερα. Η αποκλιμάκωση ξεκινά από το 2027 και θα συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια.

Στους συνταξιούχους αφορά το τέταρτο μέτρο. Η ετήσια ενίσχυση που καταβάλλεται τον Νοέμβριο αυξάνεται από τα 300 στα 400 ευρώ και διευρύνεται σε όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών, ενώ αφορά επίσης τα άτομα με αναπηρία και τους ανασφάλιστους υπερήλικες. Η πρώτη καταβολή των 400 ευρώ έχει προγραμματιστεί για τις 30 Νοεμβρίου 2026.

Πέμπτο μέτρο είναι ο μηδενισμός του φόρου εισοδήματος για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες για εισόδημα έως 20.000 ευρώ. Η κυβέρνηση υπολογίζει ότι το μέτρο στην πρώτη του φάση θα αφορά περίπου 50.000 αγρότες. Ενδεικτικά, για αγρότη με εισόδημα 20.000 ευρώ ο φόρος, σύμφωνα με τα κυβερνητικά παραδείγματα, από 1.183 ευρώ μηδενίζεται.

Έκτη παρέμβαση είναι η θέσπιση μηδενικού φόρου εισοδήματος για τρίτεκνες οικογένειες έως τις 20.000 ευρώ. Το μέτρο αφορά περίπου 87.000 τρίτεκνους. Για μισθωτό με τρία παιδιά και εισόδημα 20.000 ευρώ, η φορολογική επιβάρυνση μηδενίζεται.

Παράλληλα, αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί το ειδικό επίδομα των πολύτεκνων οικογενειών. Έτσι, το επίδομα για το τέταρτο παιδί αυξάνεται από 3.500 σε 4.500 ευρώ, ενώ για το πέμπτο παιδί από 5.500 σε 6.500 ευρώ. Η αύξηση θα ισχύσει και για γεννήσεις από τον Ιανουάριο του 2026.

Έβδομο μέτρο είναι η σταδιακή αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ, με ορίζοντα τον Ιανουάριο του 2028. Η αύξηση του κατώτατου μισθού θα συμπαρασύρει και τις τριετίες και σειρά επιδομάτων, ενώ αντίστοιχη οριζόντια αύξηση προβλέπεται για τους δημοσίους υπαλλήλους.

Για τους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα προβλέπεται επιπλέον, από την 1η Απριλίου 2027, μείωση κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων.

Όγδοο μέτρο είναι η θέσπιση μόνιμου επιδόματος Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ για τους δημοσίους υπαλλήλους. Η πρώτη καταβολή θα γίνει τον Δεκέμβριο του 2027 και θα αφορά περίπου 720.000 εργαζομένους στο Δημόσιο. Σύμφωνα με την κυβερνητική ανακοίνωση, το ποσό θα συνυπολογίζεται στις αποδοχές και στις συντάξεις μαζί με τις ετήσιες αυξήσεις.

Ένατο μέτρο είναι το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου 3», ύψους 2 δισ. ευρώ, μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Η νέα στεγαστική παρέμβαση εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια αντιμετώπισης του υψηλού κόστους στέγασης και αναμένεται να ξεκινήσει τον Ιανουάριο του 2027.

Δέκατο μέτρο είναι ο νέος επενδυτικός λογαριασμός για τα παιδιά, ο οποίος παρουσιάστηκε ως «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά». Οι γονείς θα μπορούν να ανοίγουν τον λογαριασμό κατά τα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού. Για κάθε ποσό έως 1.200 ευρώ τον χρόνο που καταθέτει ο γονιός, το κράτος θα προσθέτει αντίστοιχο ποσό.

Το κεφάλαιο θα παραμένει κλειδωμένο έως την ενηλικίωση. Με βάση το παράδειγμα που έδωσε ο πρωθυπουργός, εάν οι γονείς αποταμιεύουν 100 ευρώ τον μήνα, το ποσό που θα συγκεντρωθεί έως τα 18 μπορεί να ξεπεράσει τις 60.000 ευρώ.

Ενδέκατη σημαντική παρέμβαση αφορά το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας. Η κυβέρνηση θέτει ως στόχο τη σταδιακή μείωση της τιμής του ρεύματος κατά 30% μέσα στην επόμενη τριετία. Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται μείωση κατά 50% των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας για όλες τις οικιακές παροχές, από 6,9 σε 3,45 ευρώ ανά MWh.

Η παρέμβαση αφορά περισσότερες από έξι εκατομμύρια παροχές, ενώ παράλληλα ανακοινώθηκε μεγάλο πρόγραμμα επιδοτούμενης αγοράς αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων για 100.000 δικαιούχους.

Δωδέκατη παρέμβαση είναι η μόνιμη τιμαριθμοποίηση όλων των αναπηρικών επιδομάτων. Περίπου 220.000 πολίτες αναμένεται να έχουν πρόσθετο μέσο ετήσιο όφελος περίπου 220 ευρώ, καθώς τα επιδόματα θα ακολουθούν πλέον την εξέλιξη του πληθωρισμού και του ΑΕΠ.

Το χρονοδιάγραμμα ξεκινά από τον Σεπτέμβριο

Οι πρώτες παρεμβάσεις δεν μετατίθενται στο μακρινό μέλλον, καθώς ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2026 έχει προγραμματιστεί η καταβολή διπλού ενοικίου σε γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς για το φορολογικό έτος 2024, με την πληρωμή να έχει προγραμματιστεί για τις 25 Σεπτεμβρίου.

Την 1η Νοεμβρίου 2026 ξεκινά η επιστροφή ΕΦΚ αγροτών στην αντλία με νέο σύστημα, ενώ στις 30 Νοεμβρίου προγραμματίζεται η επιστροφή ενοικίου για το φορολογικό έτος 2025.

Την ίδια ημέρα θα καταβληθεί και η νέα ενίσχυση των 400 ευρώ στους συνταξιούχους άνω των 65 ετών, στα άτομα με αναπηρία και στους ανασφάλιστους υπερήλικες.

Στα τέλη Δεκεμβρίου 2026 αναμένεται η καταβολή των αυξημένων συντάξεων Ιανουαρίου, με βάση τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη, χωρίς συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς.

Από τον Ιανουάριο του 2027 οι μεγάλες αλλαγές

Η 1η Ιανουαρίου 2027 αποτελεί κομβική ημερομηνία για την εφαρμογή σειράς μέτρων.

Από τότε μηδενίζεται ο φορολογικός συντελεστής για τρίτεκνους με εισόδημα έως 20.000 ευρώ, ενώ ξεκινά και η τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων.

Τον ίδιο μήνα μειώνονται οι χρεώσεις ΥΚΩ στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, ενώ ξεκινά και ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά» για τα παιδιά έως δύο ετών.

Τον Ιανουάριο του 2027 αναμένεται επίσης να ξεκινήσει το πρόγραμμα «Σπίτι μου 3».

Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τον ΕΝΦΙΑ. Από το 2027 καταργείται ο φόρος για κατοικίες σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, από 1.500 που ίσχυε μέχρι σήμερα, ενώ στη Δυτική Μακεδονία το όριο αυξάνεται στους 2.200 κατοίκους.

Απρίλιος 2027: αυξήσεις μισθών και μειώσεις εισφορών

Η 1η Απριλίου 2027 φέρνει δύο σημαντικές παρεμβάσεις στην αγορά εργασίας.

Από τη μία πλευρά προβλέπεται αύξηση του κατώτατου μισθού και αντίστοιχη οριζόντια αύξηση στους δημοσίους υπαλλήλους. Η αύξηση θα επηρεάσει παράλληλα τριετίες και επιδόματα.

Από την άλλη, μειώνονται κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα οι ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα.

Η κυβέρνηση παρουσίασε και ενδεικτικά παραδείγματα για το οικονομικό όφελος των εργαζομένων. Νέος εργαζόμενος με βασικό μισθό αναμένεται να έχει όφελος 414 ευρώ το 2027 και 1.040 ευρώ το 2028, ενώ εργαζόμενος με τρεις τριετίες και καθαρό μισθό 959 ευρώ αναμένεται να έχει συνολικό όφελος 1.055 ευρώ το 2028.

Φορολογικές ελαφρύνσεις 884 εκατ. ευρώ

Κατά την περίοδο υποβολής των φορολογικών δηλώσεων του 2027 θα αποτυπωθεί ένα ακόμη μεγάλο μέρος των παρεμβάσεων, συνολικού ύψους 884 εκατ. ευρώ.

Στο πακέτο περιλαμβάνεται μείωση φόρου εισοδήματος για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες ύψους 402 εκατ. ευρώ.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες προβλέπεται επιπλέον αλλαγή στον υπολογισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος, με απαλλαγή των συνεπών επαγγελματιών από τις προσαυξήσεις που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία.

Το μέτρο έχει κόστος περίπου 170 εκατ. ευρώ και συνδυάζεται με επέκταση της μείωσης των τεκμηρίων κατά 50% σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, καθώς και ειδικές πρόνοιες για τα ταξί ανάλογα με το ποσοστό συνιδιοκτησίας.

Στο ίδιο φορολογικό πακέτο περιλαμβάνεται η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος στην ελληνική περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη, με κόστος 82 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα προβλέπεται μείωση του φόρου εισοδήματος από ακίνητα με την εισαγωγή ενδιάμεσου συντελεστή 25%, ενώ απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος ιδρύματα και κληροδοτήματα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η φορολογική μεταχείριση των αγροτών, καθώς ο συντελεστής φορολόγησης για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες μηδενίζεται έως τις 20.000 ευρώ.

Νέα μέτρα για τη στέγαση

Το στεγαστικό αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες των εξαγγελιών. Το νέο «Σπίτι μου 3», ύψους 2 δισ. ευρώ, έρχεται να προστεθεί στις προηγούμενες παρεμβάσεις με στόχο να διευκολυνθεί η πρόσβαση στην κατοικία.

Παράλληλα, αυξάνεται από το 3% στο 15% ο φόρος μεταβίβασης για αγορά κατοικίας από πολίτες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο των παρεμβάσεων για την αγορά ακινήτων.

Στο μέτωπο της περιφέρειας, η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για οικισμούς έως 2.000 κατοίκους επιχειρεί να δώσει πρόσθετη ανάσα σε ιδιοκτήτες ακινήτων μικρών χωριών και οικισμών, ενώ ειδική πρόβλεψη υπάρχει για τη Δυτική Μακεδονία.

Στήριξη στις οικογένειες και στη νέα γενιά

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στο δημογραφικό. Το φορολογικό όφελος για τους τρίτεκνους, η ενίσχυση των πολύτεκνων οικογενειών και ο νέος επενδυτικός λογαριασμός για τα παιδιά αποτελούν ένα πλέγμα μέτρων που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, αποσκοπεί στη στήριξη της οικογένειας.

Ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά» αποτελεί διαφορετική προσέγγιση, καθώς συνδέει την κρατική ενίσχυση με την αποταμίευση των γονέων. Το κράτος θα διπλασιάζει την ετήσια αποταμίευση έως το όριο των 1.200 ευρώ, με το κεφάλαιο να παραμένει δεσμευμένο μέχρι την ενηλικίωση.

Παράλληλα, η αύξηση των επιδομάτων για τις πολύτεκνες οικογένειες κατά 1.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί επιχειρεί να ενισχύσει άμεσα τα οικογενειακά εισοδήματα.

Το μήνυμα του πρωθυπουργού

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να συνδέσει τις οικονομικές εξαγγελίες με έναν ευρύτερο πολιτικό σχεδιασμό έως το 2031. Όπως ανέφερε, η περίοδος 2019-2023 χαρακτηρίστηκε από τη σταθεροποίηση της οικονομίας και τη μείωση φόρων, ενώ η περίοδος 2023-2027 συνδέεται με την ανάπτυξη, την αύξηση των εισοδημάτων και τις μεταρρυθμίσεις.

Ο επόμενος στόχος, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, είναι ένα νέο «άλμα ευημερίας» που θα φτάνει σε ολόκληρη τη χώρα, από τα μεγάλα αστικά κέντρα έως τα μικρότερα χωριά και τα νησιά.

Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να παρουσιάσει ένα σχέδιο με παρεμβάσεις που δεν περιορίζονται σε μία μόνο κατηγορία πολιτών. Φορολογούμενοι, μισθωτοί, συνταξιούχοι, αγρότες, επαγγελματίες, επιχειρήσεις, οικογένειες και ενοικιαστές βρίσκονται στο επίκεντρο του νέου πακέτου.

Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, περνά πλέον από τις εξαγγελίες στην εφαρμογή. Το επόμενο διάστημα θα κριθεί κατά πόσο τα μέτρα θα μεταφραστούν σε πραγματική αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος και σε ουσιαστική ανακούφιση από το κόστος ζωής.

Ιδιαίτερα κρίσιμοι θεωρούνται οι τομείς της στέγασης, της ενέργειας και των τροφίμων, καθώς αποτελούν τις βασικές πηγές πίεσης για τα νοικοκυριά. Η μείωση των φορολογικών επιβαρύνσεων μπορεί να ενισχύσει το εισόδημα, όμως η τελική εικόνα για τους πολίτες θα εξαρτηθεί και από την πορεία των τιμών.

Σε κάθε περίπτωση, η ομιλία του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ σηματοδοτεί μια νέα φάση οικονομικής πολιτικής, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να περάσει από τη δημοσιονομική σταθεροποίηση και την ανάπτυξη στη μεγαλύτερη επιστροφή πόρων προς την κοινωνία.

Το τετραετές ημερολόγιο που παρουσιάστηκε είναι πλέον συγκεκριμένο και περιλαμβάνει ημερομηνίες, ποσά και ομάδες δικαιούχων. Από τις πρώτες πληρωμές του φθινοπώρου του 2026 μέχρι τις φορολογικές αλλαγές του 2027 και τον στόχο για περαιτέρω μειώσεις στο κόστος ενέργειας έως το 2029, το κυβερνητικό σχέδιο επιχειρεί να δημιουργήσει ένα νέο πλαίσιο οικονομικής στήριξης.

Το αν η «Συμφωνία Προόδου και Ευημερίας» θα γίνει αισθητή στην καθημερινότητα των πολιτών θα αποτελέσει και το βασικό κριτήριο αξιολόγησης των εξαγγελιών τους επόμενους μήνες και χρόνια.