Στο επίκεντρο το στεγαστικό
Το στεγαστικό ζήτημα αναδεικνύεται σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς η σημαντική άνοδος τόσο των τιμών των ακινήτων όσο και των ενοικίων έχει καταστήσει δύσκολη την πρόσβαση στη στέγη, ιδιαίτερα για τους νέους και τις οικογένειες με χαμηλότερα εισοδήματα.
Οι επικείμενες κυβερνητικές εξαγγελίες στη ΔΕΘ αναμένεται να περιλαμβάνουν μέτρα για συνταξιούχους, μισθωτούς, οικογένειες, μικρομεσαίους και ελεύθερους επαγγελματίες. Ωστόσο, το στεγαστικό βρίσκεται πλέον ψηλά στην ατζέντα, καθώς αποτελεί βασική παράμετρο της ακρίβειας. Μέσα σε περίπου επτά χρόνια οι τιμές των ακινήτων έχουν αυξηθεί κατά περίπου 47%, ενώ τα ενοίκια έχουν καταγράψει ακόμη μεγαλύτερη άνοδο, της τάξης του 53%.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τα μεγάλα αστικά κέντρα. Στα Τρίκαλα η στεγαστική πίεση γίνεται ολοένα και περισσότερο αισθητή, καθώς η αύξηση των τιμών των κατοικιών και των ενοικίων συναντά τις περιορισμένες δυνατότητες των τοπικών εισοδημάτων. Για έναν νέο εργαζόμενο ή ένα νέο ζευγάρι που θέλει να δημιουργήσει το δικό του νοικοκυριό, η εξεύρεση κατοικίας σε προσιτή τιμή δεν είναι πλέον αυτονόητη υπόθεση.
Σημαντικό μέρος του προβλήματος είναι η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών. Υπολογίζεται ότι στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 700.000 κλειστά ακίνητα, πολλά από τα οποία είναι παλιές κατοικίες που χρειάζονται σημαντικές εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης προκειμένου να επιστρέψουν στην αγορά.
Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται το νέο πρόγραμμα «Ανακαινίζω», με επιδότηση που μπορεί να φτάσει έως και τις 36.000 ευρώ. Ήδη περισσότερα από 11.000 ακίνητα έχουν λάβει βεβαίωση επιλεξιμότητας, ενώ εκτιμάται ότι ο αριθμός θα αυξηθεί σημαντικά. Στόχος είναι να επιστρέψουν στην αγορά κατοικίες που σήμερα παραμένουν ανεκμετάλλευτες.
Για τα Τρίκαλα, ένα τέτοιο πρόγραμμα θα μπορούσε να έχει ιδιαίτερη σημασία. Η ενεργοποίηση κλειστών κατοικιών θα μπορούσε να αυξήσει την προσφορά στην τοπική αγορά, δίνοντας περισσότερες επιλογές σε όσους αναζητούν σπίτι για ενοικίαση ή αγορά. Παράλληλα, οι εργασίες ανακαίνισης θα μπορούσαν να δημιουργήσουν πρόσθετη οικονομική δραστηριότητα για επαγγελματίες της οικοδομής και συναφών κλάδων.
Στο σχεδιασμό περιλαμβάνονται επίσης προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης περίπου 60.000 κατοικιών, με παρεμβάσεις όπως αντλίες θερμότητας, ηλιακοί θερμοσίφωνες και φωτοβολταϊκά. Πρόκειται για παρεμβάσεις που μπορούν να μειώσουν όχι μόνο το ενεργειακό κόστος των νοικοκυριών αλλά και το συνολικό κόστος διαμονής.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στην κοινωνική κατοικία. Η αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων και δημόσιας περιουσίας προβλέπεται να δημιουργήσει χιλιάδες κατοικίες που θα διατίθενται με κοινωνικά κριτήρια και χαμηλότερα μισθώματα από εκείνα της αγοράς. Παράλληλα, εξετάζονται κίνητρα προς ιδιώτες και εταιρείες ανάπτυξης ακινήτων για τη δημιουργία νέου αποθέματος προσιτών κατοικιών.
Στην εξίσωση μπαίνει και η ενίσχυση της ιδιοκατοίκησης. Το ποσοστό ιδιοκατοίκησης έχει υποχωρήσει κάτω από το 70%, με τους νέους να αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες. Η άνοδος των τιμών, σε συνδυασμό με την περιορισμένη δυνατότητα αποταμίευσης, καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την εξασφάλιση των χρημάτων που απαιτούνται ως ίδια συμμετοχή για ένα στεγαστικό δάνειο.
Ένα νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου», με διαφορετικά χαρακτηριστικά από τα προηγούμενα, βρίσκεται έτσι στο τραπέζι. Στόχος θα μπορούσε να είναι η διευκόλυνση της πρόσβασης νέων ανθρώπων στην πρώτη κατοικία, ακόμη και για όσους δυσκολεύονται να συγκεντρώσουν την απαιτούμενη προκαταβολή.
Για τα Τρίκαλα, το στοίχημα είναι διπλό: να αυξηθούν οι διαθέσιμες κατοικίες και παράλληλα να ενισχυθεί η δυνατότητα των νέων ανθρώπων να αποκτήσουν ή να νοικιάσουν ένα σπίτι χωρίς το κόστος στέγασης να απορροφά μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους. Η στεγαστική πολιτική, επομένως, δεν αποτελεί μόνο κοινωνικό ζήτημα αλλά και σημαντική παράμετρο για το μέλλον της τοπικής κοινωνίας και την παραμονή των νέων στον τόπο τους.
